O relacjach Polska-USA, bezpieczeństwie, zagrożeniach dla Polski oraz NATO, działaniach administracji Donalda Trumpa i wielu innych wątkach rozmawiali paneliści konferencji: „Strategiczny Sojusz pod lupą”. Wspólna inicjatywa Fundacji Instytut Bezpieczeństwa Narodowego oraz Muzeum Zimnej Wojny odbyła się 8 lipca w siedzibie Muzeum. W dyskusji udział wzięli: Grzegorz Kuczyński, ekspert Zespołu Bezpieczeństwa Regionalnego SEW UW, analityk i dziennikarz; Marek Magierowski, były Ambasador RP w USA i Izraelu komentator Wirtualnej Polski oraz ekspert Atlantic Council; prof. Dominik Smyrgała, wykładowca Uczelni Łazarskiego, były oficer SWW, analityk oraz Ray Wojcik, ekspert the Saratoga Foundation, były attache obrony USA w Polsce, emerytowany pułkownik armii Stanów Zjednoczonych. Rozmowę moderował Prezes Fundacji IBN Stanisław Żaryn.
W słowie wstępnym Dyrektor Muzeum Filip Frąckowiak przywitał zebranych gości, wskazał na zbieżność daty konferencji z 250. rocznicą niepodległości USA oraz przywitał panelistów. Wskazał również na kontekst historyczny, zaznaczając, że Stany Zjednoczone skutecznie zabezpieczały Europę i świat przed zagrożeniami, gdy brały pod uwagę polskie oceny i stanowisko. Wskazał na potrzebę współdziałania oraz współpracy transatlantyckiej. Dodał, że sojusz USA-Polska jest kluczowy w szerszej perspektywie i powinien być rozwijany dla dobra Europy oraz Ameryki. Z kolej Prezes naszej Fundacji, wskazał przed rozpoczęciem debaty, że miejsce spotkania – Muzeum Zimnej Wojny – ma przypominać zebranym, jaka była w czasie Zimnej Wojny stawka zagrożeń i wyzwań dla Polski i Europy. Dodał, że obecnie jest podobnie, co wiąże się z kluczowym umiejscowieniem naszego państwa oraz krzyżowaniem się wielu wyzwań i napięć geopolitycznych właśnie w Europie Środkowej. Dyskusja prowadzona przez Stanisława Żaryna rozpoczęła się od pytania o to, w jakim etapie stosunków RP-USA znajdujemy się obecnie. Prezes Fundacji wskazał, że przez lata był konsensus w Polsce, że relacje z Ameryką są strategicznie ważne dla Polski, a dziś to jest kwestionowane. – Czy mamy się dziś czego obawiać? – zapytał Prezes Żaryn.
W ocenie Raya Wojcika Polska i USA stoją przed historyczną szansą na wzmocnienie relacji i ugruntowanie bezpieczeństwa w regionie. W słowie wstępnym amerykański ekspert wskazał, że Polska powinna walczyć o stałą bazę wojsk USA w Polsce, na co – w jego ocenie – jest realna szansa. W ocenie Wojcika perspektywy rozwoju sojuszu polsko-amerykańskiego obecnie są, a Polska powinna szybko wypracować z USA konkretne rozwiązania i nowe obszary współpracy. Panelista podkreślił, że zmiana rotacyjnej obecności wojsk amerykańskich na stałą będzie istotną zmianą i pozwoli na stabilniejsze podstawy potencjału militarnego RP oraz odstraszania na całej wschodniej flance NATO. Ray Wojcik dodał także, że amerykański plan wycofywania wojsk z Europy musi być prowadzony spokojnie oraz odpowiedzialnie, by nie osłabiać potencjału bezpieczeństwa w Europie.
Dominik Smyrgała również mówił o dobrych perspektywach dla polsko-amerykańskiego sojuszu. Wskazał, że obecnie mamy do czynienia z sytuacją, w której potwierdzają się diagnozy sprzed lat. O potrzebie stałej bazy USA w Polsce mówiono już, na co wskazał Smyrgała, w 2017 roku. Widzimy też budowę „osi zła” – Rosja, Chiny, Iran, Korea Północna, której powstanie przewidywano kilka lat temu. Dominik Smyrgała wskazał, że gdy takie uwagi czy pomysły pojawiały się po raz pierwszy, wiele osób w Polsce oraz na świecie kpiły i wyśmiewały tego typu plany i założenia. Teraz te koncepcje wracają i nikt nie oponuje. W swoich wystąpieniach Dominik Smyrgała wskazał także na duży rozdźwięk jeśli chodzi o wydatki na obronność. Przytoczył dane, z których wynika, że kraje Unii Europejskiej położone w Europie Zachodniej nie liczą się właściwie w kwestii polityki militarnej oraz odbiegają znacząco od poziomu finansowania armii przez USA, Wielką Brytanię, czy Turcję. W kolejnych wypowiedziach prof. Smyrgała wskazał, że Europie brakuje obecnie potencjału, by budować autonomię strategiczną czy wejść w realną rywalizację z Rosją bez wsparcia amerykańskiego.
Grzegorz Kuczyński odnosząc się do przedmówców wskazał, że ma wątpliwości, czy tak optymistyczne wnioski są uprawnione. Wskazał na problem związany z odbiorem Prezydenta Trumpa oraz USA w Europie, a także w Polsce. W jego ocenie wizerunek amerykański jest obecnie coraz słabszy, co będzie się przenosiło z czasem na decyzje polityczne. Kuczyński wskazał, że niektóre działania i decyzje administracji amerykańskiej uzasadniają krytykę, a zmiana percepcji Stanów Zjednoczonych będzie miała przełożenie na politykę zagraniczną w Polsce, jeśli nie w krótkiej perspektywie, to na pewno długofalowo. W ocenie eksperta, realnym zagrożeniem będzie zmiana percepcji USA w Polsce. W swoich wystąpieniach analityk Zespołu Bezpieczeństwa Regionalnego SEW UW wskazał na szereg działań władz USA wymierzonych w interesy rosyjskie oraz Chiny, choć zaznaczył, że aktualnie widać również w Polsce wpływ przekazów medialnych krytycznych wobec Donalda Trumpa na odbiór USA.
Marek Magierowski w swojej wypowiedzi zaznaczył, że jest krytykiem wielu posunięć Prezydenta Donalda Trumpa, ale wskazał jednocześnie, że w Polsce łatwo zapominamy, że relacje buduje się nie między konkretnymi politykami, czy ludźmi z establishmentu, ale – z Ameryką. Magierowski wskazał, że Polska powinna rozwijać relacje właśnie patrząc długofalowo na cały kraj jakim są Stany Zjednoczone. Dodał, że zbyt często w Polsce używamy łatek i etykietowania – czy ktoś jest zwolennikiem Republikanów czy Demokratów, czy ktoś jest za czy przeciwko Trumpowi. Tymczasem Polska musi rozmawiać z Ameryką i szukać szans na wzmocnienie relacji i sojuszu. W kolejnych wystąpieniach były Ambasador RP w USA wskazał, że zbyt małe jest zaangażowanie Polski w budowę lobby w Stanach Zjednoczonych. Z kolei w Polsce brakuje ekspertów zajmujących się na poważnie amerykańską polityką. Ekspert przytoczył swoje doświadczenia w kontakcie z analitykami izraelskich think-tanków, którzy byli bardzo dobrze zorientowani nie tylko w kwestiach ogólnokrajowej polityki USA, ale także w szczegółach odnosili się do zdarzeń i debat politycznych na poziomie stanowym. Tego u nas, jak wynika ze słów byłego Ambasadora, brakuje.
Ray Wojcik, pytany przez Prezesa Stanisława Żaryna o podejście aktualnej administracji USA do Rosji, przyznał następnie, że widzi pewne ryzyko związane z resetem z Rosją. Prezes Fundacji IBN wskazał, że analiza najważniejszych dokumentów strategicznych USA zostawia pewną furtkę do współpracy z Rosją i traktuje ją jako mniej znaczące zagrożenie niż Chiny. Wojcik zaznaczył, że rząd amerykański w ramach pewnych kalkulacji i priorytetyzacji zagrożeń może chcieć wygasić napięcia między USA a Rosją i zaproponować Moskwie jakiś rodzaj porozymienia. Wojcik zaznaczył, że nie może się ono odbywać poza interesami sojuszników USA z Europy, a na pewno nie może się odbywać kosztem bezpieczeństwa i interesów Europy Środkowej. Dodał, że Polska dziś powinna być w centrum amerykańskiej polityki bezpieczeństwa. Także dlatego, że dziś to właśnie przez Polskę, przez Warszawę przebiega linia odstraszania i odporności Zachodu. W odpowiedzi na końcowe pytania z sali Ray Wojcik wskazał, że dla niego Rosja jest dziś najpoważniejszym zagrożeniem i powinna być tak traktowana przez USA. Błędem byłoby, w ocenie Raya Wojcika, gdyby rząd amerykański uznał, że Rosja jest mniejszym zagrożeniem niż Chiny i odpuścił sobie pomoc w zapewnieniu bezpieczeństwa w Europie. Wojcik wskazał, że poza walką o więcej wojska USA w Polsce, rząd RP powinien starać się rozbudowywać relacje między Polską i Stanami Zjednoczonymi, a na forum NATO walczyć o przedłużenie ropociągów sojuszniczych do Polski. Wskazał na duże znaczenie wojskowe tego projektu, który do tej pory nie został zrealizowany.
Marek Magierowski w kolejnych swoich wypowiedziach przestrzegał przed satysfakcją związaną z wycofywaniem wojsk amerykańskich z Europy. Przyznał, że nie rozumiał radości niektórych komentatorów, gdy okazało się, że USA wycofują oddziały z Niemiec. Dodał, że liczba żołnierzy amerykańskich w całej Europie też ma wpływ na potencjał bezpieczeństwa Polski. Ekspert zaznaczał, że Polska powinna walczyć o zwiększenie liczebności amerykańskiej w naszym regionie, ale osłabienie obecności USA w Europie także będzie rzutować na polskie bezpieczeństwo. Wskazał, że musimy zawsze pamiętać, że sama obecność wojsk nie jest wystarczająca, bowiem musimy pracować na wolą polityczną, by tych wojsk w razie potrzeby użyć.
W końcowej części spotkania Grzegorz Kuczyński pytany o współpracę Polski z krajami wschodniej i północnej flanki NATO, wskazał, że to naturalni partnerzy dla Polski. Dodał, że to właśnie w tym regionie istnieją jedyne lądowe granice NATO z Rosją, a potencjalne scenariusze agresji kinetycznej Rosji na Zachód obejmują flankę wschodnią oraz północną. Dlatego kraje Europy Środkowej oraz Morza Bałtyckiego powinny współpracować oraz są dla RP naturalnymi krajami do rozmów o neutralizowaniu zagrożeń. Każde z tych państw, również te nie będące członkami NATO, czują rosnącą presję rosyjską. To oznacza, że ten nieformalny format współpracy mógłby być atrakcyjnym partnerem dla USA.
Dominik Smyrgała pytany czy Polska jest dziś dobrym partnerem dla Stanów Zjednoczonych i czy mamy coś więcej do zaoferowania, wskazał, że spodziewa się końca dobrej fazy rozwojowej Polski, ale jest jeszcze czas, by w relacjach z USA budować potencjał polskiego państwa. Jako ważne obszary współdziałania Smyrgała wskazał kooperację wojskową, zbrojeniową, ale także energetykę oraz współpracę w dziedzinie nowoczesnych technologii. Dodał, że obecnie Polska mierzy się z dużymi problemami choćby w dziedzinie ekonomicznej, czy energetycznej, by nadążyć nad zmianami i rewolucją technologiczną. Dodał, że jeszcze jest szansa, by wziąć udział w tym wyścigu. Wskazał także, że obecnie rozstrzyga się kto będzie się w przyszłości liczył w walce o nowoczesne technologie. Wskazał, że ani Unia Europejska, ani Rosja nie są obecnie w stanie dogonić USA i Chin, co będzie pogłębiało różnice między tymi podmiotami. Polska, która ma wciąż duży potencjał intelektualny i kompetencyjny w tym obszarze, ma co oferować Stanom Zjednoczonym.
W czasie debaty poruszono także inne tematy, w tym funkcjonowanie Polonii w USA, polskim lobbingu w Stanach, kwestie współpracy w energetyce jądrowej, czy relacji USA-UE-Polska. Spotkanie zakończyła seria pytań, a Prezes Fundacji IBN zakończył debatę po ponad 2-godzinnej dyskusji.
Konferencja była pierwszym tego typu wydarzeniem organizowanym przez Fundację Instytut Bezpieczeństwa Narodowego.
awa
Dodaj komentarz